Ký hiệu R trên Nhãn hàng hóa Nhập khẩu

Trong bối cảnh Cục Hải quan yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực tăng cường kiểm tra và áp dụng biện pháp tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa có dấu hiệu giả mạo, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và sở hữu công nghiệp trên hàng hóa nhập khẩu, nhiều doanh nghiệp đã gặp rủi ro pháp lý do sử dụng ký hiệu ® không đúng quy định.

Thực tế đã ghi nhận trường hợp doanh nghiệp bị xử phạt hành chính lên đến 30 – 40 triệu đồng chỉ vì gắn ký hiệu ® trên nhãn hàng hóa nhập khẩu trong khi nhãn hiệu chưa được cấp văn bằng bảo hộ tại Việt Nam. Điều này cho thấy việc hiểu biết và tuân thủ các quy định về Quyền sở hữu trí tuệ và quy định về việc sử dụng ký hiệu ® trên nhãn hàng hóa nhập khẩu có ý rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến việc thông quan hàng hóa và chi phí vận hành của doanh nghiệp.

1. Mục đích ý nghĩa của ký hiệu chữ ® trên Nhãn hàng hóa

Theo quy ước Quốc tế, Ký hiệu ® (viết tắt của từ Registered) nếu gắn trên Nhãn hiệu, nhãn hàng hóa, Bao bì hàng hóa  là để khẳng định Nhãn hiệu đã được cơ quan có thẩm quyền bảo hộ. Hay nói cách khác việc sử dụng ký hiệu ® trên Nhãn hiệu, bao bì hàng hóa là biểu tượng của sự bảo hộ pháp lý mạnh mẽ nhất đối với một nhãn hiệu. Nó là một lời tuyên bố về quyền sở hữu độc quyền, được các cơ quan có thẩm quyền cấp phép và công nhận

Tuy nhiên, do Nhãn hiệu có tính lãnh thổ, cụ thể là quyền này chỉ phát sinh và có hiệu lực trong phạm vi Quốc gia hoặc Vùng lãnh thổ nơi cơ quan có thẩm quyền cấp văn bằng bảo hộ Nhãn hiệu, Ví dụ một Nhãn hiệu được Văn phòng sáng chế và Nhãn hiệu Hoa kỳ cấp Văn bằng bảo hộ thì chỉ có hiệu lực tại Hoa Kỳ và không mặc nhiên được bảo hộ tại các quốc gia khác. Trường hợp muốn được bảo hộ tại Việt Nam thì Chủ nhãn hiệu phải nộp đơn đăng ký bảo hộ và được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam Chấp thuận bảo hộ hoặc cấp Văn bằng bảo hộ Nhãn hiệu.

2. Phân biệt chữ R và ký hiệu ® trên hàng hóa, bao bì sản phẩm:

– “R” trong nhiều trường hợp chỉ đơn giản là Mã sản phẩm, Model, ký hiệu kỹ thuật của sản phẩm hoặc là tên viết tắt  của dòng sản phẩm hoặc series máy móc

Ví dụ: Ký hiệu kỹ thuật: “Model R100”, “Type R”)

Trường hợp này, KHÔNG bị xem là có dấu hiệu vi phạm chỉ dẫn sai về tình trạng pháp lý về quyền sở hữu công nghiệp, nhưng Nhà sản xuất và đơn vị Nhập khẩu cẩn trình bày Nhãn mác rõ ràng, không để hiểu nhầm là ® và nếu bị yêu cầu giải trình thì nên chuẩn bị tài liệu giải trình từ nhà cung cấp về ý nghĩa của “R”.

– Ký hiệu ® trên hàng hóa: Chữ R (viết tắt của từ Registered) có nghĩa là đã đăng ký, việc gắn ký hiệu ® trên Nhãn hiệu, nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa là sự khẳng định Nhãn hiệu đã được cơ quan có thẩm quyền bảo hộ. Do đó, không nên tự ý sử dụng ký hiệu ® khi nhãn hiệu chưa được bảo hộ.

3. Quy định của một số nước về việc sử dụng ký hiệu ® trên Nhãn hiệu:

3.1 Quy định sử dụng ký hiệu ® theo pháp luật Hoa Kỳ:

Tại Hoa Kỳ, ký hiệu chữ R trong vòng tròn (®) chỉ được dùng khi nhãn hiệu đã được cấp Văn bằng bảo hộ liên bang bởi Cơ quan Sáng chế và Hiệu kỳ Hoa Kỳ (USPTO), việc lạm dụng ký hiệu này khi chưa đăng ký là hành vi gian lận liên bang và bị xử phạt rất nặng. Ngoài ra, pháp luật Hoa Kỳ còn quy định việc Ký hiệu  ® chỉ gắn cho các hàng hóa hoặc dịch vụ đã được liệt kê chính thức trong Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tại Hoa Kỳ,  hình thức  thông báo hợp lệ là Đặt chữ ® ngay sát bên cạnh hoặc góc của nhãn hiệu, hoặc dùng dòng chữ “Registered in U.S. Patent and Trademark Office” / “Reg. U.S. Pat. & Tm. Off.”

3.2 Quy định sử dụng ký hiệu ® theo pháp luật các nước liên minh Châu Âu:

Pháp luật Liên minh Châu Âu (EU) quy định nếu sử dụng ký hiệu ® trên Nhãn hiệu thì Nhãn hiệu đó bắt buộc phải được đăng ký hợp pháp tại EUIPO hoặc cơ quan sở hữu trí tuệ quốc gia thuộc EU và điều kiện sử dụng Ký hiệu ® chỉ được phép khi nhãn hiệu đã được cấp văn bằng bảo hộ chính thức. Nếu nhãn hiệu đăng ký tại EUIPO thì cho phép áp dụng ký hiệu này trên toàn bộ các quốc gia thành viên EU. Việc tự ý dùng ký hiệu ® cho nhãn hiệu chưa đăng ký có thể bị coi là quảng cáo sai lệch hoặc cạnh tranh không lành mạnh theo luật pháp của từng quốc gia thành viên EU.

3.3 Quy định sử dụng ký hiệu ® theo pháp luật Trung Quốc:

Theo pháp luật Trung Quốc, chỉ được gắn ký hiệu ® hoặc chữ “Registered” khi Nhãn hiệu đã được Cục Sở hữu Trí tuệ Quốc gia Trung Quốc (CNIPA) cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc, không được sử dụng ký hiệu ® đối với các Nhãn hiệu mới nộp đơn đăng ký và đang chờ CNIPA xử lý hoặc được duyệt và phải dùng đúng với Nhóm hàng hóa hoặc dịch vụ đã được CNIPA phê duyệt trong văn bằng bảo hộ. Nếu sử dụng không đúng sẽ bị phạt hành chính.

3.4 Quy định sử dụng ký hiệu ® theo pháp luật Việt Nam:

Tại Việt Nam, việc gắn ký hiệu ® bên cạnh Nhãn hiệu, trên bao bì hàng hóa, phương tiện kinh doanh là hành vi Chỉ dẫn việc nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam (Theo điểm a, Khoản 1, Điều 7 Thông tư số 11/2015 của Bộ Khoa học và công nghệ).

Như vậy, thì chỉ các Nhãn hiệu đã được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam chấp thuận cấp Văn bẳng bảo hộ và Văn bằng bảo hộ nhãn hiệu đang còn hiệu lực thì mới được gắn ký hiệu ®. Các nhãn hiệu mới nộp đơn đăng ký nhưng chưa được cấp Văn bằng bảo hộ hoặc các Nhãn hiệu đã được cấp Văn bằng bảo hộ nhưng đã bị hủy bỏ, chấm dứt hiệu lực hoặc hết thời hạn bảo hộ tại thời điểm thực hiện việc gắn ký hiệu ® lên hàng hóa, bao bì hàng hóa, phương tiện kinh doanh thì không được phép.

4. Có nên tự ý sử dụng ký hiệu ® trên nhãn hiệu, bao bì hàng hóa:

Tại Việt Nam, hành vi gắn ký hiệu ® bên cạnh Nhãn hiệu, trên bao bì hàng hóa, phương tiện kinh doanh không đúng là hành vi Chỉ dẫn sai về tình trạng pháp lý được hướng dẫn cụ thể tại Điều 7 Thông tư số 11/2015/TT-BKHCN được sửa đổi bởi Thông tư số  06/2024/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định 99/2013 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp. Cụ thể

Về hình thức xử phạt vi phạm đối với hành vi chỉ dẫn sai về tình trạng pháp lý về quyền sở hữu công nghiệp: Là phạt tiền cụ thể

Theo Điều 6 Nghị định 99/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp và Nghị định số 126/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp cụ thể:

– Mức phạt tiền đối với cá nhân thực hiện hành vi chỉ dẫn sai về tình trạng pháp lý về quyền sở hữu công nghiệp: Từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

– Mức phạt tiền đối với Tổ chức thực hiện hành vi chỉ dẫn sai về tình trạng pháp lý về quyền sở hữu công nghiệp: Từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.

Ngoài việc phạt tiền, người vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là Buộc loại bỏ yếu tố vi phạm (loại bỏ ký hiệu ® ) trên hàng hóa, phương tiện kinh doanh.

5. Về hàng hóa nhập khẩu về Việt Nam có gắn ký hiệu ®:

Theo Điểm a, Khoản 1, Điều 7 Thông tư số 11/2015/TT-BKHCN, trường hợp trên hàng hóa, bao bì hàng hóa sử dụng ký hiệu ® mà trên hàng hóa, bao bì hàng hóa (bao gồm nhãn phụ đối với hàng hóa nhập khẩu) có chỉ dẫn thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam thì không bị coi là hành vi vi phạm chỉ dẫn sai về tình trạng pháp lý về quyền sở hữu công nghiệp.

Vậy thế nào là Chỉ dẫn thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam:

Tại Văn bản số 3624/SHTT-TTKN ngày 31/07/2026 của Cục Sở hữu trí tuệ V/v Trao đổi ý kiến chuyên môn với Cục Hải Quan về sử dụng ký hiệu ® trên hàng hóa nhập khẩu. Theo đó, việc sử dụng ký hiệu ® đối với Nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam không bị coi là chỉ dẫn sai về tình trạng pháp lý nếu nội dung chỉ dẫn phản ánh đúng thực tế chẳng hạn: Nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam hoặc Nhãn hiệu đang trong quá trình đăng ký bảo hộ tại Việt Nam hoặc Nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam theo Văn bằng bảo hộ tương ứng.

Ví dụ:

Trường hợp có ký hiệu ® trên nhãn gốc nước ngoài: Nếu hàng hóa nhập khẩu có sẵn ký hiệu ® nhưng nhãn hiệu này chưa được cấp bằng bảo hộ tại Việt Nam, thì không bị coi là hành vi chỉ dẫn sai về tình trạng pháp lý về quyền sở hữu công nghiệp nếu bổ sung thông tin đính chính trên bao bì hoặc nhãn phụ tiếng Việt thể hiện rõ việc nhãn hiệu chưa đăng ký, chưa được cấp văn bằng bảo hộ độc quyền tại Việt Nam hoặc chỉ được bảo hộ ở nước ngoài, tránh dùng các từ ngữ gây hiểu lầm như “nhãn hiệu thuộc độc quyền tại Việt Nam”.

6. Các vướng mắc liên quan đến thủ tục hải quan khi nhập khẩu hàng hóa có gắn ký hiệu ®:

Thời gian qua, rất nhiều đơn vị nhập khẩu phản ánh tình trạng một số cơ quan Hải quan tạm ngừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu có gắn chữ ký hiệu ® và yêu cầu doanh nghiệp nhập khẩu bổ sung thông tin về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam trước thời điểm mở tờ khai Hải quan.

Về việc này, Cục Hải Quan – Bộ Tài chính đã có nhiều công văn trả lời vướng mắc của các đơn vị nhập khẩu liên quan đến ký hiệu ® trên hàng hóa nhập khẩu.

Cụ thể, ngày 24/07/2026, Cục Hải Quan có Văn bản số 19363/CHQ-GSQL trả lời Công ty TNHH Bayer Việt Nam về vướng mắc về ghi nhãn ®. Theo nội dung Văn bản trên, trường hợp hàng hóa, bao bì hàng hóa nhập khẩu sử dụng ký hiệu ® mà nhãn hiệu trên hàng hóa, bao bì hàng hóa chưa được bảo hộ tại Việt Nam, người khai hải quan cam kết bằng văn bản với cơ quan hải quan về việc gắn nhãn phụ trên hàng hóa, bao bì thương phẩm của hàng hóa theo quy định, trong đó bổ sung chỉ dẫn thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam. Cơ quan hải quan kiểm tra văn bản cam kết của người khai hải quan và làm thủ tục thông quan cho hàng hóa nếu không có các vi phạm khác đối với lô hàng theo quy định.

Tải Văn bản số 19363/CHQ-GSQL tại đây

7. Các lưu ý trước khi nhập khẩu hàng hóa có gắn ký hiệu ® về Việt Nam:

Đối với những doanh nghiệp đang nhập khẩu hàng hóa có gắn ký hiệu ® hoặc có nguy cơ vướng mắc về sở hữu trí tuệ – nhãn hiệu, việc chủ động xử lý sớm là rất cần thiết.

Để hạn chế rắc rối liên quan đến thủ tục thông quan đối hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt là các hàng hóa, bao bì hàng hóa có gắn ký hiệu ® ở nước ngoài, trước khi nhập khẩu về Việt Nam, Đơn vị nhập khẩu cần thực hiện các công việc sau:

– Chủ động hỏi nhà cung cấp về việc nhãn hiệu có gắn ký hiệu ® đã được bảo hộ tại Việt Nam cho các sản phẩm dự định nhập khẩu về Việt Nam hay chưa? Nếu có thì yêu cầu Nhà cung cấp cung cấp giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng Nhãn hiệu tại Việt Nam.

– Trường hợp Nhà cung cấp không có tài liệu đăng ký nhãn hiệu hoặc Nhà cung cấp chỉ có tài liệu liên quan đến việc bảo hộ nhãn hiệu ở nước ngoài thì đơn vị nhập khẩu nên sử dụng dịch vụ tra cứu chuyên sâu tại Cục Sở hữu trí tuệ để xem Nhãn hiệu sản phẩm dự kiến nhập khẩu đã được bảo hộ tại Việt Nam hay chưa? Kết quả tra cứu có 2 tình huống:

+ Nếu nhãn hiệu chưa được đăng ký bảo hộ tại Việt Nam, thì đơn vị nhập khẩu yêu cầu nhà cung cấp sớm nộp đơn đăng ký bảo hộ Nhãn hiệu tại Việt Nam hoặc Nhà cung cấp có Văn bản đồng ý cho Đơn vị nhập khẩu tiến hành nộp đơn đăng ký nhãn hiệu. Đồng thời yêu cầu nhà cung cấp bổ sung thông tin bảo hộ trên nhãn chính và đơn vị nhập khẩu làm Bản cam kết với cơ quan hải quan về việc gắn nhãn phụ trên hàng hóa, bao bì thương phẩm của hàng hóa theo quy định, trong đó bổ sung chỉ dẫn thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam.

+ Nếu nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam cho hàng hóa dịch vụ trùng hoặc tương tự thì đơn vị nhập khẩu cần chủ động liên hệ với Chủ sở hữu nhãn hiệu tại Việt Nam xin Văn bản cho phép được sử dụng nhãn hiệu tại Việt Nam.

8. Dịch vụ tra cứu và đăng ký Nhãn hiệu hàng hóa nhập khẩu của Luật Bạch Minh

Là tổ chức có chứng năng cung cấp dịch vụ Đại diện Sở hữu công nghiệp, liên quan đến Nhãn hiệu hàng hóa, nhãn hiệu sản phẩm, Luật Bạch Minh hiện cung cấp các dịch vụ sau:

+ Tra cứu chuyên sâu để kiểm tra, đánh giá xem Nhãn hiệu sản phẩm dự kiến nhập khẩu đã được bảo hộ hoặc đã được nộp đơn đăng ký tại Việt Nam hay chưa?

+ Trường hợp nếu Nhãn hiệu chưa có ai nộp đơn đăng ký, Luật Bạch Minh thừa ủy quyển của Nhà sản xuất hoặc đơn vị Nhập khẩu lập và nộp Tờ khai đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam, đồng thời soạn thảo Văn bản cam kết và giải trình để bổ sung chỉ dẫn thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam.

+ Trường hợp nếu Nhãn hiệu đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp Văn bằng bảo hộ cho tổ chức cá nhân khác, Luật Bạch Minh thừa Ủy quyền của Khách hàng soạn thảo Văn bản đề xuất cấp quyền sử dụng Nhãn hiệu tại Việt Nam gửi Chủ sở hữu nhãn hiệu.

+ Tư vấn về phương án giải quyết vướng mắc liên quan đến thủ tục thông quan lô hàng nhập khẩu

Mọi chi tiết xin liên hệ:

VĂN PHÒNG LUẬT SƯ BẠCH MINH

Trụ sở chính: Số 26, Ngõ 1/2 Vũ Trọng Khánh – KĐT Mộ Lao, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội

VPĐD tại TP Hồ Chí Minh: 30/99/21, Lâm Văn Bền, Phường Tân Hưng, Thành phố Hồ Chí Minh

Điện thoại/Zalo: 0904 152 023 – 0865.28.58.28

Email: luatbachminh@gmail.com